Podczyszczalnia ścieków przemysłowych – technologie, budowa i zastosowanie
URZĄDZENIA
Podczyszczalnia ścieków przemysłowych to instalacja, która przygotowuje ścieki z zakładu produkcyjnego do odprowadzenia do kanalizacji lub dalszego etapu oczyszczania. Dobór technologii zależy przede wszystkim od branży, składu ścieków i wymaganych parametrów. Sprawdź, jak dobieramy rozwiązania dla zakładów przemysłowych.
Czym jest podczyszczalnia ścieków przemysłowych?
Podczyszczalnia ścieków przemysłowych służy do redukcji wybranych zanieczyszczeń powstających w procesach produkcyjnych. W zależności od rodzaju ścieków może usuwać między innymi zawiesiny, tłuszcze, oleje, związki koloidalne, część substancji organicznych, metale ciężkie lub nadmierną kwasowość i zasadowość.
W odróżnieniu od pełnej oczyszczalni podczyszczalnia nie zawsze ma za zadanie doprowadzić ścieki do parametrów umożliwiających bezpośrednie odprowadzenie do środowiska. Często przygotowuje je do przekazania do kanalizacji komunalnej albo do kolejnego etapu oczyszczania, np. biologicznego.
W zakładach produkcyjnych może być samodzielnym rozwiązaniem albo częścią większego układu technologicznego. Konfigurację instalacji dobiera się na podstawie rzeczywistego składu ścieków, przepływu oraz wymagań odbiorcy.
Więcej informacji o dostępnych metodach znajdziesz w artykule podczyszczanie ścieków przemysłowych – metody i wymagania.
Kiedy jesteś zobowiązany do posiadania podczyszczalni?
Podczyszczanie ścieków przemysłowych to obowiązek, który wynika z:
• Prawa wodnego (Dz.U. 2017 poz. 1566 z późn. zm.) – jeśli odprowadzasz ścieki do wód lub do ziemi, wymagana jest decyzja wodnoprawna określająca dopuszczalne parametry.
• Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 12.07.2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 1311) – określa warunki odprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych (m.in. limity BZT5, ChZT, zawiesin, tłuszczy i olejów).
• Umowy z gestorem sieci kanalizacyjnej – Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może narzucić własne limity niższe niż rozporządzenie.
• Norm PN-EN dla małych oczyszczalni ścieków (PN-EN 12566).
Kiedy zakład produkcyjny potrzebuje podczyszczalni?
Podczyszczalnia może być potrzebna, gdy ścieki technologiczne nie spełniają parametrów określonych w warunkach odprowadzania do kanalizacji lub wymaganiach dotyczących ich dalszego oczyszczania.
Dotyczy to między innymi zakładów, które:
Podczyszczanie jest szczególnie istotne w przemyśle spożywczym, mleczarskim, mięsnym, rybnym, chemicznym, farmaceutycznym, galwanicznym czy lakierniczym.
Różnica między podczyszczalnią a pełną oczyszczalnią ścieków
Decydując się na inwestycję, warto rozumieć, czym różni się podczyszczalnia zakładowa od pełnej oczyszczalni ścieków:
| Cecha | Podczyszczalnia | Pełna oczyszczalnia |
|---|---|---|
| Cel | Redukcja zanieczyszczeń do poziomu akceptowalnego przez sieć/odbiornik | Oczyszczenie ścieków do parametrów umożliwiających zrzut do środowiska |
| Lokalizacja | Na terenie zakładu przemysłowego | Zakład lub poza nim (komunalna) |
| Stopień oczyszczenia | I° i II° (mechaniczny, fizykochemiczny) | I°, II°, często III° (biologiczny, zaawansowany) |
| Koszt inwestycji | Niższy, szybsza realizacja | Wyższy, dłuższy czas budowy |
W wielu przypadkach podczyszczalnia zakładowa w połączeniu z odprowadzeniem ścieków do kanalizacji komunalnej to optymalny model ekonomiczny – zakład nie musi inwestować w budowę i utrzymanie pełnej oczyszczalni biologicznej. Jeśli jednak Twój zakład wymaga pełnego oczyszczenia ścieków, sprawdź naszą ofertę: budowa oczyszczalni ścieków przemysłowych.
Jakie technologie stosuje się w podczyszczalniach przemysłowych?
Technologia podczyszczania jest dobierana do rodzaju zanieczyszczeń, ich stężenia oraz przepływu ścieków. W jednej instalacji może być wykorzystywanych kilka procesów następujących po sobie.
Flotacja ciśnieniowa DAF – usuwanie tłuszczów i zawiesin
Flotacja DAF wykorzystuje mikropęcherzyki powietrza do oddzielania zanieczyszczeń od ścieków. Po uwolnieniu powietrza pod odpowiednim ciśnieniem mikropęcherzyki przyłączają się do cząstek zawiesin, tłuszczów i olejów, powodując ich wypływanie na powierzchnię, skąd są następnie usuwane.
Technologia sprawdza się szczególnie w przemyśle spożywczym, mleczarskim, mięsnym i rybnym, a także wszędzie tam, gdzie ścieki zawierają znaczne ilości tłuszczów, olejów i zawiesin.
W ofercie CHEM-TOP znajdują się flotatory DAF dobierane pod względem przepływu i charakterystyki ścieków.
Sitowanie i separacja zanieczyszczeń stałych
Sita, kraty i separatory mechaniczne mogą stanowić pierwszy etap procesu. Ich zadaniem jest zatrzymanie większych zanieczyszczeń, takich jak fragmenty surowców, włókna, elementy opakowań czy inne cząstki stałe.
Wstępna separacja chroni pompy i kolejne urządzenia technologiczne przed zablokowaniem lub uszkodzeniem. W zależności od rodzaju ścieków stosuje się między innymi sita bębnowe, szczelinowe oraz inne urządzenia mechanicznego oddzielania zanieczyszczeń.
Sedymentacja – oddzielanie zawiesin
Sedymentacja wykorzystuje różnicę gęstości pomiędzy ściekami a cząstkami stałymi. W osadnikach zawiesiny opadają na dno, gdzie są następnie usuwane jako osad.
Proces może być stosowany jako samodzielny etap lub jako uzupełnienie innych metod. W przypadku zanieczyszczeń, które nie opadają wystarczająco szybko, sedymentację można poprzedzić koagulacją i flokulacją.
Powstający osad może być następnie kierowany do procesu odwadniania osadów ściekowych.
Koagulacja i flokulacja – redukcja zawiesin i zanieczyszczeń koloidalnych
Koagulacja destabilizuje drobne cząstki i związki koloidalne, które nie mogą zostać skutecznie usunięte w procesach mechanicznych. Następnie flokulacja powoduje łączenie tych cząstek w większe kłaczki, które można oddzielić podczas sedymentacji lub flotacji.
Proces znajduje zastosowanie między innymi w przemyśle chemicznym, spożywczym, farmaceutycznym, galwanicznym i papierniczym. Skuteczność zależy od składu ścieków, dawki preparatu, pH oraz warunków prowadzenia procesu.
Dobór odpowiednich preparatów jest częścią procesu technologicznego. Więcej informacji znajduje się na stronie chemia do oczyszczania ścieków przemysłowych.
Neutralizacja i regulacja pH
Neutralizacja służy do doprowadzenia odczynu ścieków do poziomu wymaganego przez kolejny etap procesu lub odbiorcę ścieków. W zależności od charakterystyki ścieków stosuje się odpowiednio dobrane kwasy lub zasady.
Proces może być prowadzony automatycznie na podstawie pomiarów pH. Jest szczególnie istotny w zakładach chemicznych, galwanicznych, farmaceutycznych i innych przedsiębiorstwach, w których proces produkcyjny powoduje powstawanie ścieków o silnie kwaśnym lub zasadowym odczynie.
Procesy biologiczne jako etap podczyszczania
W niektórych zakładach problemem jest przede wszystkim wysoki ładunek substancji organicznych. W takim przypadku układ technologiczny może zostać uzupełniony o proces biologiczny, którego zadaniem jest redukcja biodegradowalnych zanieczyszczeń organicznych.
W zależności od parametrów ścieków możliwe jest zastosowanie reaktora biologicznego jako etapu wstępnego lub uzupełniającego.
Porównanie parametrów technicznych
| Metoda | Typ zanieczyszczeń | Skuteczność | Zużycie energii / koszt |
|---|---|---|---|
| Flotacja ciśnieniowa DAF | Tłuszcze, oleje, zawiesiny | Tłuszcze 92–98%, zawiesiny 75–90% | 0,15–0,30 kWh/m³ |
| Osadzanie grawitacyjne | Cząstki stałe, osady | Zawiesiny 60–80% | 0,05–0,10 kWh/m³ |
| Koagulacja i flokulacja | Koloidy, fosfor, metale | ChZT 50–75%, fosfor 80–95% | Koszt zmienny (zależny od dawki) |
| Filtracja mechaniczna i sitowanie | Zanieczyszczenia grubofrakcyjne | 90–99% | Niskie |
| Neutralizacja i korekta pH | Odczyn pH | pH w wymaganym zakresie | Zależne od dawki odczynnika |
Technologie te najczęściej stosujemy w kombinacji, dobierając kolejność procesów tak, by doprowadzić ścieki do poziomu czystości wymaganego przed przekazaniem ich do sieci komunalnej, oczyszczalni głównej lub odprowadzeniem do środowiska. Skuteczne podczyszczanie ma znaczenie nie tylko dla zgodności z przepisami – zapobiega też przeciążeniu dalszych etapów oczyszczania i ogranicza ryzyko zanieczyszczenia wód gruntowych i powierzchniowych.
Jak dobrać podczyszczalnię do rodzaju ścieków? Rodzaje branż, dla których projektujemy podczyszczalnie
Nie istnieje jedna technologia odpowiednia dla wszystkich zakładów. Podczyszczalnie ścieków przemysłowych projektuje się na podstawie rodzaju produkcji, składu ścieków i wymaganych parametrów na wyjściu z instalacji.
Ścieki z przemysłu spożywczego i mleczarskiego
Ścieki z zakładów spożywczych i mleczarni mogą zawierać duże ilości substancji organicznych, tłuszczów, białek oraz zawiesin. Charakterystyczne są również zmiany pH i przepływu związane z cyklem produkcyjnym.
W takich instalacjach często stosuje się układ obejmujący separację mechaniczną, flotację DAF, koagulację i regulację pH. Konkretna konfiguracja zależy od rodzaju produkcji i wyników analizy ścieków.
Ścieki z przemysłu chemicznego i farmaceutycznego
Ścieki chemiczne i farmaceutyczne mogą zawierać substancje trudno degradowalne, związki toksyczne, metale ciężkie oraz składniki powodujące znaczne wahania pH.
W zależności od wyników badań stosuje się między innymi neutralizację, koagulację, flokulację, strącanie zanieczyszczeń lub dodatkowe procesy utleniania. W tej grupie zakładów szczególnie ważna jest analiza laboratoryjna przed doborem instalacji.
Ścieki z zakładów mięsnych i rybnych
Ścieki z ubojni oraz przetwórni mięsnych i rybnych zawierają między innymi tłuszcze, białka, krew i zawiesiny organiczne. Z tego powodu często wymagają skutecznego oddzielenia zanieczyszczeń stałych i tłuszczowych już na początku procesu.
Typowym rozwiązaniem jest połączenie sitowania z flotacją DAF, a w razie potrzeby również z koagulacją i flokulacją.
Galwanizernie i zakłady lakiernicze
Ścieki z galwanizerni i zakładów lakierniczych zawierają metale ciężkie, resztki lakierów oraz rozpuszczalniki, a ich odczyn pH bywa silnie kwaśny lub zasadowy.
W tych branżach kluczową rolę odgrywa neutralizacja pH w połączeniu z koagulacją i sedymentacją, które pozwalają wytrącić i usunąć metale ciężkie przed odprowadzeniem ścieków.
Projektujemy podczyszczalnie również dla innych branż generujących nietypowe zanieczyszczenia – w tym przemysłu tekstylnego, papierniczego i mineralnego. Niezależnie od sektora, dzięki elastyczności rozwiązań dopasowujemy technologię do specyficznych potrzeb każdego zakładu, minimalizując ryzyko dla środowiska i zapewniając zgodność z obowiązującymi normami.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami, a my chętnie rozwiejemy wszelkie wątpliwości!
SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI
Jeśli zainteresowała Cię nasza oferta, masz więcej pytań, chciałbyś poznać szczegóły realizacji lub uzyskać darmową wycenę to zadzwoń lub napisz do nas. Postaramy się odpowiedzieć na wszystkie Twoje pytania.
Z czego składa się podczyszczalnia ścieków przemysłowych?
Podczyszczalnia jest układem kilku urządzeń współpracujących ze sobą w określonej kolejności. Konfiguracja zależy od rodzaju ścieków i wymaganych parametrów końcowych.
Typowa instalacja może obejmować:
Nie każdy zakład potrzebuje wszystkich wymienionych elementów. Projektowanie rozpoczynamy od określenia rzeczywistego problemu technologicznego, a następnie dobieramy tylko te procesy, które są potrzebne do uzyskania wymaganych parametrów.
Podczyszczalnia kontenerowa czy stacjonarna?
Podczyszczalnie kontenerowe i modułowe sprawdzają się tam, gdzie liczy się szybki montaż, ograniczona przestrzeń lub możliwość późniejszej rozbudowy. Urządzenia, automatyka i instalacje pomocnicze mogą zostać zintegrowane w jednym module.
Rozwiązanie stacjonarne jest odpowiednie przede wszystkim dla większych instalacji i zakładów, które dysponują odpowiednią infrastrukturą oraz planują wieloletnią eksploatację w jednym miejscu.
Specjaliści CHEM-TOP dobierają wariant instalacji do dostępnej przestrzeni, przepływu ścieków, wymagań technologicznych i planów rozwoju zakładu.
Automatyka i monitoring procesu
Nowoczesna instalacja może zostać wyposażona w automatykę PLC, automatyczne dozowanie reagentów oraz monitoring podstawowych parametrów procesu. W zależności od potrzeb możliwa jest również integracja z systemem SCADA. Automatyzacja ogranicza konieczność ręcznej obsługi i pozwala szybciej reagować na zmiany parametrów ścieków.
Jak wygląda realizacja podczyszczalni przez CHEM-TOP?
Proces rozpoczynamy od poznania rzeczywistych warunków pracy zakładu. Dzięki temu instalacja jest projektowana pod konkretny proces produkcyjny, a nie na podstawie uniwersalnego schematu.
Analiza ścieków i dobór technologii
Pobieramy próbki ścieków i analizujemy ich najważniejsze parametry. Na tej podstawie określamy rodzaj i ładunek zanieczyszczeń oraz przepływy.
Następnie opracowujemy koncepcję technologiczną obejmującą proponowane procesy, wydajność instalacji i sposób prowadzenia oczyszczania.
02
Projekt instalacji
Po wyborze rozwiązania przygotowujemy projekt technologiczny oraz – jeśli jest wymagany – dokumentację niezbędną do realizacji inwestycji i przeprowadzenia odpowiednich procedur formalnych.
Na tym etapie określamy również sposób włączenia podczyszczalni w istniejącą infrastrukturę zakładu.
03
Budowa, montaż i rozruch
Dostarczamy urządzenia i realizujemy ich montaż zgodnie z przyjętą koncepcją. Po zakończeniu prac przeprowadzamy rozruch technologiczny.
W czasie rozruchu ustawiane są między innymi parametry automatyki oraz dawki reagentów. Sprawdzamy również działanie poszczególnych etapów procesu.
04
Serwis i optymalizacja
Po uruchomieniu instalacji możemy zapewnić wsparcie techniczne, przeglądy i optymalizację procesu. Pozwala to reagować na zmiany składu ścieków, wielkości produkcji oraz warunków eksploatacyjnych.
Potrzebujesz podczyszczalni ścieków przemysłowych?
Nie dobieraj urządzeń wyłącznie na podstawie deklarowanej przepustowości. O skuteczności instalacji decyduje przede wszystkim dopasowanie procesu do rzeczywistego składu ścieków.
Prześlij nam informacje o rodzaju produkcji, ilości ścieków i dostępnych wynikach badań. Na tej podstawie określimy dalsze kroki i przygotujemy założenia do doboru technologii.
Dlaczego warto zastosować podczyszczalnię?
Dobrze dobrana podczyszczalnia pozwala ograniczyć ilość zanieczyszczeń kierowanych do kanalizacji lub kolejnego etapu oczyszczania. Ma to znaczenie zarówno dla zgodności z wymaganymi parametrami, jak i dla stabilnej pracy całego systemu.
Ochrona infrastruktury
Usuwanie tłuszczów, olejów, zawiesin i większych zanieczyszczeń przed ich przekazaniem do kolejnych etapów ogranicza ryzyko zatykania przewodów, przeciążenia urządzeń i zakłóceń procesu.
Kontrola parametrów ścieków
Odpowiednio dobrane procesy pozwalają kontrolować parametry, które mogą przekraczać wymagania operatora sieci lub kolejnego etapu oczyszczania.
Możliwość dopasowania do produkcji
Podczyszczalnia może być zaprojektowana pod aktualną wydajność zakładu, a rozwiązania modułowe pozwalają uwzględnić możliwość późniejszej rozbudowy.
SPRAWDŹ INNE ROZWIĄZANIA
Podczyszczalnia ścieków to często tylko jeden z segmentów systemu. W zależności od specyfiki zakładu uzupełniamy ją o takie elementy jak:
Prasy do osadu
Prasa do osadu to urządzenie do mechanicznego odwadniania osadów powstających w procesie podczyszczania – osad po prasowaniu osiąga suchą masę 20–35%, co znacząco redukuje koszty jego utylizacji.
Mieszadła
Mieszadła do ścieków zapobiegają sedymentacji i stratyfikacji w zbiornikach wyrównawczych oraz reaktorach. Dobieramy typ (zanurzeniowe, wolnoobrotowe, szybkoobrotowe) do objętości zbiornika i lepkości ścieków.
Bioreaktory membranowe
Bioreaktor membranowy łączy biologiczne oczyszczanie ścieków z filtracją przez membrany mikrofiltracyjne lub ultrafiltracyjne. W efekcie uzyskuje się ściek oczyszczony o jakości trudno osiągalnej metodami konwencjonalnymi.
Chemia do oczyszczania ścieków przemysłowych
Chemia do oczyszczania ścieków przemysłowych poprawia wydajność podczyszczalni. Przy zakupie preparatów dostarczamy niezbędne informacje związane z dawkowaniem chemii w danej podczyszczalni.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o podczyszczalnie
Jaka jest różnica między podczyszczalnią a oczyszczalnią ścieków?
Podczyszczalnia ścieków przemysłowych redukuje wybrane zanieczyszczenia do poziomu wymaganego przez odbiorcę ścieków lub przed kolejnym etapem oczyszczania. Pełna oczyszczalnia ma natomiast za zadanie doprowadzić ścieki do parametrów umożliwiających ich odprowadzenie zgodnie z wymaganiami dotyczącymi danego odbiornika. Podczyszczalnia może być więc częścią większego systemu oczyszczania albo samodzielną instalacją przygotowującą ścieki do odprowadzenia do kanalizacji.
Czy podczyszczalnia zastąpi oczyszczalnię biologiczną?
Nie zawsze. W przypadku zakładów odprowadzających ścieki do kanalizacji podczyszczalnia może być wystarczającym rozwiązaniem, jeśli pozwala uzyskać parametry wymagane przez operatora sieci. Jeżeli natomiast ścieki wymagają dalszego usuwania zanieczyszczeń organicznych, azotu, fosforu lub innych substancji, podczyszczalnia może stanowić etap poprzedzający oczyszczanie biologiczne.
Jakie parametry ścieków wymagają podczyszczania przed odprowadzeniem do kanalizacji?
Najczęściej analizuje się między innymi ChZT, BZT5, zawiesiny ogólne, tłuszcze i oleje oraz pH. W zależności od branży znaczenie mogą mieć również metale ciężkie, substancje ropopochodne, związki koloidalne i inne charakterystyczne dla procesu produkcyjnego zanieczyszczenia. Konkretne wymagania wynikają z przepisów oraz warunków określonych przez odbiorcę ścieków.
Jak długo trwa budowa podczyszczalni przemysłowej?
Czas realizacji zależy od przepustowości instalacji, zastosowanej technologii, zakresu prac projektowych oraz wymaganych formalności. Prostsze rozwiązania modułowe mogą być realizowane szybciej niż rozbudowane instalacje stacjonarne wymagające prac budowlanych i integracji z istniejącą infrastrukturą. Dokładny harmonogram można określić po przygotowaniu koncepcji technologicznej.
Czy podczyszczalnia może być rozwiązaniem modułowym, łatwym do rozbudowy?
Tak. Podczyszczalnie modułowe mogą być projektowane z uwzględnieniem przyszłego zwiększenia przepływu lub zmian w procesie produkcyjnym. W zależności od konstrukcji możliwe jest dodanie kolejnych modułów technologicznych bez konieczności całkowitej wymiany istniejącej instalacji. Zakres możliwości rozbudowy należy uwzględnić już na etapie projektowania.